Mahabharata 7.32.666 — Drona Parva, Adhyaya 32, Shloka 666

Cakravyūha-saṃkalpaḥ, Saṃśaptaka-āhvānaṃ, Saubhadra-vikrīḍitam

Drona Parva, Adhyāya 32

Devanagari script

आदाय कर्ण विव्याध त्रिसप्तत्या नदन्‌ रणे | तदनन्तर पाञ्चालराजकुमार धृष्टद्युम्नने अपने रथपर बैठकर दूसरा धनुष ले रणक्षेत्रमें गर्जना करते हुए तिहत्तर बाणोंद्वारा कर्णको बींध डाला

Transliteration

sañjaya uvāca | ādāya karṇaṃ vivyādha trisaptatyā nadan raṇe | tadanantaraṃ pāñcālarājakumāro dhṛṣṭadyumno 'pi svam āruhya rathaṃ dvitīyaṃ dhanuḥ samādāya raṇakṣetre garjan trisaptatyā śarair karṇaṃ vivyādha ||

Translation

Sañjaya nói: Gầm vang giữa chiến trận, chàng đã xuyên Karṇa bằng bảy mươi ba mũi tên. Rồi sau đó, hoàng tử xứ Pāñcāla là Dhṛṣṭadyumna, lên cỗ chiến xa của mình, cầm lấy cây cung thứ hai, sấm dậy trên chiến địa và cũng đâm thủng Karṇa bằng bảy mươi ba mũi tên—một hình ảnh của ý chí võ dũng không lùi, nơi tài nghệ và mối kình địch thúc đẩy cuộc giao tranh tiếp diễn, trong khi đại chiến vẫn thử thách ranh giới của dharma giữa bạo lực.

Word by Word

• आदाय: having taken
• Type: Verb
• Root: आ-दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपद-भावार्थ

• कर्णम्: Karna
• कर्णम्: Karma
• Type: Noun
• Root: कर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• विव्याध: pierced
• Type: Verb
• Root: व्यध् (धातु)
• Form: Perfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada

• त्रिसप्तत्या: with seventy-three
• त्रिसप्तत्या: Karana
• Type: Noun
• Root: त्रिसप्तति (प्रातिपदिक)
• Form: Feminine, Instrumental, Singular

• नदन्: roaring
• नदन्: Karta
• Type: Verb
• Root: नद् (धातु)
• Form: शतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular

• रणे: in battle
• रणे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: रण (प्रातिपदिक)
• Form: Neuter, Locative, Singular

• तत्: that/then
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• अनन्तरम्: immediately after
• Type: Indeclinable
• Root: अनन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: true

• पाञ्चाल-राज-कुमारः: the prince of the Panchala king
• पाञ्चाल-राज-कुमारः: Karta
• Type: Noun
• Root: कुमार (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• धृष्टद्युम्नः: Dhrishtadyumna
• धृष्टद्युम्नः: Karta
• Type: Noun
• Root: धृष्टद्युम्न (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• स्वे: on his own
• Type: Pronoun
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: Masculine/Neuter, Locative, Singular

• रथ-उपरि: upon the chariot
• रथ-उपरि: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: उपरि (अव्यय)
• Form: true

• उपविश्य: having sat down
• Type: Verb
• Root: उप-विश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपद-भावार्थ

• द्वितीयम्: second/another
• Type: Adjective
• Root: द्वितीय (प्रातिपदिक)
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• धनुः: bow
• धनुः: Karma
• Type: Noun
• Root: धनुस् (प्रातिपदिक)
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• आदाय: having taken
• Type: Verb
• Root: आ-दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund)

• रण-क्षेत्रे: in the battlefield
• रण-क्षेत्रे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: Neuter, Locative, Singular

• गर्जना: a roar
• गर्जना: Karma
• Type: Noun
• Root: गर्जना (प्रातिपदिक)
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• कुर्वन्: making/uttering
• कुर्वन्: Karta
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: शतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular

• त्रिसप्तति-भिः: with seventy-three
• त्रिसप्तति-भिः: Karana
• Type: Noun
• Root: त्रिसप्तति (प्रातिपदिक)
• Form: Feminine, Instrumental, Plural

• बाणैः: by arrows
• बाणैः: Karana
• Type: Noun
• Root: बाण (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• कर्णम्: Karna
• कर्णम्: Karma
• Type: Noun
• Root: कर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• विव्याध: pierced
• Type: Verb
• Root: व्यध् (धातु)
• Form: Perfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Karṇa
• Dhṛṣṭadyumna
• Pāñcāla
• chariot (ratha)
• bow (dhanuḥ)
• arrows (śara)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights the relentless momentum of war: skill, resolve, and retaliation escalate violence. Ethically, it points to the Mahābhārata’s recurring tension—kṣatriya valor and duty expressed through combat, while the broader question of dharma remains strained under the pressures of vengeance and rivalry.

What is happening in the narrative?

In Sañjaya’s report from the battlefield, Karṇa is struck with seventy-three arrows amid loud battle-cries. Immediately afterward, Dhṛṣṭadyumna, the Pāñcāla prince, mounts his chariot, takes another bow, and roars as he pierces Karṇa with seventy-three arrows in return.