Mahabharata 7.186.28 — Drona Parva, Adhyaya 186, Shloka 28

Devanagari script

ततो विनिद्रा विश्रान्ताश्रन्द्रमस्युदिते पुन: । संसाधयिष्यथान्योन्यं संग्रामं कुरुपाण्डवा:

Transliteration

tato vinidrā viśrāntāś candramasy udite punaḥ | saṃsādhayiṣyathānyonyaṃ saṅgrāmaṃ kuru-pāṇḍavāḥ ||

Translation

Sañjaya thưa: “Rồi sau khi nghỉ ngơi—dẫu vẫn không ngủ—khi trăng lại mọc, các ngươi, Kurus và Pāṇḍavas, sẽ lại giao chiến với nhau như trước.”

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
• Form: अव्यय

• विनिद्राः: sleepless, without sleep
• विनिद्राः: Karta
• Type: Adjective
• Root: विनिद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्

• विश्रान्ताः: rested
• विश्रान्ताः: Karta
• Type: Adjective
• Root: विश्रान्त (प्रातिपदिक; √श्रम् + वि, क्त)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्

• चन्द्रमसि: when the moon (is present); in/at the moon
• चन्द्रमसि: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: चन्द्रमस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सप्तमी, एकवचनम्

• उदिते: having risen
• उदिते: Adhikarana
• Type: Adjective
• Root: उदित (प्रातिपदिक; √उद्, क्त)
• Form: पुंलिङ्गः, सप्तमी, एकवचनम् (सप्तमी-सम्बन्धः: चन्द्रमसि उदिते)

• पुनः: again
• पुनः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः
• Form: अव्यय

• संसाधयिष्यथ: you (pl.) will accomplish/undertake
• संसाधयिष्यथ: Karta
• Type: Verb
• Root: सम् + √साध्
• Form: लृट् (भविष्यत्कालः), मध्यमपुरुषः, बहुवचनम्, परस्मैपदम्

• अन्योन्यम्: mutually, with one another
• अन्योन्यम्: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: अन्योन्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाववत् प्रयोगः (क्रियाविशेषणम्)

• संग्रामम्: battle
• संग्रामम्: Karma
• Type: Noun
• Root: संग्राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्

• कुरु-पाण्डवाः: the Kurus and the Pandavas
• कुरु-पाण्डवाः: Karta
• Type: Noun
• Root: कुरु (प्रातिपदिक) + पाण्डव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Kurus
• Pāṇḍavas
• Moon (Candra)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights the relentless momentum of war: even when a pause occurs, it is framed as strategic respite, not moral reconsideration. It implicitly raises an ethical tension—how quickly violence becomes routine when framed as obligation and necessity.

What is happening in the narrative?

Sañjaya reports that after a period of rest during the night, the warriors on both sides—Kurus and Pāṇḍavas—will, at moonrise, re-engage in battle against each other just as before.