Shloka 13
Adhyāya 92: Irāvanta-śoka, punaḥ-pravṛttiḥ saṅgrāmasya
Arjuna’s grief and the battle’s renewed intensity
तदेतत् समनुप्राप्तं पूर्वमेव विशाम्पते । तस्मात् त्वं शृणु तत्त्वेन यथा युद्धमवर्तत,प्रजापालक नरेश! यह सब तो पहलेसे ही प्राप्त है। अब आप जिस प्रकार युद्ध हुआ, उसका यथावत् समाचार सुनिये
tad etat samanuprāptaṃ pūrvam eva viśāmpate | tasmāt tvaṃ śṛṇu tattvena yathā yuddham avartata ||
Sañjaya nói: “Ôi bậc chúa tể của muôn dân, kết cục này vốn đã thành hình từ trước. Vậy xin hãy lắng nghe chăm chú và đúng sự thật khi ta thuật lại cuộc chiến đã diễn ra như thế nào.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes truthful reporting and the sense of inevitability in great events: Sañjaya frames the war’s course as something already set in motion, and commits to narrating it ‘tattvena’—accurately and without distortion.
Sañjaya addresses the king (Dhṛtarāṣṭra) and transitions into a factual account of the battle, signaling that he will now describe, in proper sequence and truthfully, how the fighting proceeded.