Shloka 30

Dhṛtarāṣṭra–Sañjaya-saṃvādaḥ; madhyāhna-saṅgrāma-pravṛttiḥ

Dhritarashtra–Sanjaya dialogue and the midday battle escalation

Devanagari script

खड्गमादाय सुशितं विमलं च शरावरम्‌ | श्येनवद्‌ व्यचरत्‌ क्रुद्ध/ शिखण्डी शत्रुतापन:,रथियोंमें श्रेष्ठ शत्रुसंतापी शिखण्डी घोड़ोंके मारे जानेपर उस रथसे कूद पड़ा और बहुत तीखी एवं चमकीली तलवार और ढाल हाथमें लेकर कुपित हुए श्येन पक्षीकी भाँति सब ओर विचरने लगा

Transliteration

sañjaya uvāca | khaḍgam ādāya suśitaṁ vimalaṁ ca śarāvaram | śyenavad vyacarat kruddhaḥ śikhaṇḍī śatrutāpanaḥ ||

Translation

Sañjaya nói: Cầm lấy thanh kiếm sắc bén và tấm khiên tinh sạch không tì vết, Śikhaṇḍī—kẻ thiêu đốt quân thù—trong cơn thịnh nộ đã lượn đi khắp chiến địa như chim ưng.

Word by Word

• खड्गम्: sword
• खड्गम्: Karma
• Type: Noun
• Root: खड्ग
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• आदाय: having taken
• Type: Verb
• Root: आ + दा
• Form: ल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), पूर्वकाल (having taken)

• सुशितम्: well-sharpened
• Type: Adjective
• Root: सुशित
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• विमलम्: spotless, bright
• Type: Adjective
• Root: विमल
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• शरावरम्: shield
• शरावरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शरावर
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• श्येनवत्: like a hawk
• Type: Indeclinable
• Root: श्येनवत्
• Form: तद्धितान्त अव्यय (वत् = like)

• व्यचरत्: moved about, roamed
• Type: Verb
• Root: वि + चर्
• Form: Imperfect (लङ्), Third, Singular, Parasmaipada

• क्रुद्धः: angry
• Type: Adjective
• Root: क्रुद्ध
• Form: क्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular

• शिखण्डी: Shikhandi
• शिखण्डी: Karta
• Type: Noun
• Root: शिखण्डिन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• शत्रुतापनः: scorcher of enemies
• Type: Adjective
• Root: शत्रुतापन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Śikhaṇḍī
• sword (khaḍga)
• shield (śarāvara)
• hawk (śyena)