Previous Verse
Next Verse

Shloka 63

अध्याय ८० — मध्यंदिन-रणवृत्तान्तः

Yudhiṣṭhira–Śrutāyu encounter; Cekitāna–Gautama clash; Abhimanyu pressure; Arjuna’s redeployment

तौ च दृष्टवा महेष्वासावभिमन्युपुरोगमान्‌ | बभूवतुर्मुदा युक्तौ निध्नन्तो तव वाहिनीम्‌

tau ca dṛṣṭvā maheṣvāsāv abhimanyupurogāmān | babhūvatur mudā yuktau nighnantau tava vāhinīm ||

Sañjaya nói: Thấy những cung thủ hùng mạnh—Abhimanyu và các dũng sĩ tiến quân dưới ngọn cờ của chàng—cả Dhṛṣṭadyumna lẫn Bhīmasena đều tràn đầy hoan hỷ và khí thế mới, rồi bắt đầu đánh tan quân đội của ngài. Trong mạch đạo lý của sử thi, khoảnh khắc này cho thấy: chỉ một cái nhìn thấy đồng đội chính nghĩa và sự tiếp viện kịp thời cũng đủ nhóm bùng dũng khí, biến quyết tâm thành hành động quyết liệt giữa cơn hỗn mang của chiến tranh.

तौthose two
तौ:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Dual
and
:
TypeIndeclinable
Root
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
महेष्वासौthe two great bowmen
महेष्वासौ:
Karta
TypeNoun
Rootमहेष्वास
FormMasculine, Nominative, Dual
अभिमन्यु-पुरोगमान्with Abhimanyu in front / led by Abhimanyu
अभिमन्यु-पुरोगमान्:
Karma
TypeAdjective
Rootअभिमन्यु-पुरोगम
FormMasculine, Accusative, Plural
बभूवतुःthey became / were
बभूवतुः:
TypeVerb
Rootभू
FormLiṭ (Perfect), Third, Dual, Parasmaipada
मुदाwith joy
मुदा:
Karana
TypeNoun
Rootमुद्
FormFeminine, Instrumental, Singular
युक्तौjoined/filled (with)
युक्तौ:
TypeAdjective
Rootयुक्त
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Dual
निघ्नन्तौstriking / destroying
निघ्नन्तौ:
Karta
TypeVerb
Rootहन्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Dual, Active
तवyour
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
वाहिनीम्army
वाहिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाहिनी
FormFeminine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Abhimanyu
T
tava vāhinī (Duryodhana’s/Kaurava army)

Educational Q&A

The verse highlights how righteous companionship and timely reinforcement strengthen resolve: courage is not merely individual but is sustained by solidarity, which in turn enables decisive action in fulfilling one’s duty amid adversity.

Sañjaya reports that two great archers, on seeing Abhimanyu advancing at the head of supporting warriors, become exhilarated and energetically attack, causing heavy destruction in the Kaurava host.