Shloka 17

भीष्मपर्व — अध्याय ७२: सैन्यगुणवर्णनम्, व्यूहरक्षा, दैव-पुरुषकारचिन्ता

Devanagari script

ततो दुर्योधनो राजा भारद्वाजमभाषत । पूर्व दृष्टवा वर्धं घोरं बलस्य बलिनां वर:,तब बलवानोंमें श्रेष्ठ महारथी राजा दुर्योधनने पहले जो अपनी सेनाका घोर संहार हुआ था, उसको दृष्टिमें रखते हुए और युद्धमें भाइयोंके वधका स्मरण करते हुए भरद्वाजनन्दन द्रोणाचार्यसे कहा--“निष्पाप आचार्य! आप सदा ही मेरा हित चाहनेवाले हैं

Transliteration

tato duryodhano rājā bhāradvājam abhāṣata | pūrvaṁ dṛṣṭvā vadhaṁ ghoraṁ balasya balināṁ varaḥ ||

Translation

Bấy giờ vua Duryodhana cất lời với con của Bharadvāja (Droṇa). Đã tận mắt chứng kiến trước đó cuộc tàn sát ghê rợn giáng xuống quân mình, bậc kiệt xuất trong hàng dũng lực ấy nói ra—lời lẽ được hun đúc bởi thực tại nghiệt ngã của chiến tranh và nhu cầu khẩn thiết phải giành thế lợi qua mưu lược và mệnh lệnh.

Word by Word

• [{'term': 'tataḥ', 'definition': 'then

• thereafter'}, {'term': 'duryodhanaḥ', 'definition': 'Duryodhana (Kaurava prince, leader of the Kaurava side)'}, {'term': 'rājā', 'definition': 'king'}, {'term': 'bhāradvājam', 'definition': 'the descendant/son of Bharadvāja

• i.e., Droṇācārya (accusative singular)'}, {'term': 'abhāṣata', 'definition': 'spoke

• addressed (aorist)'}, {'term': 'pūrvam', 'definition': 'previously

• earlier'}, {'term': 'dṛṣṭvā', 'definition': 'having seen

• having observed'}, {'term': 'vadham', 'definition': 'slaughter

• destruction'}, {'term': 'ghoram', 'definition': 'terrible

• horrific'}, {'term': 'balasya', 'definition': 'of the army/force'}, {'term': 'balinām varaḥ', 'definition': 'the best/foremost among the strong (epithet here for Duryodhana as a mighty warrior)'}]

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Duryodhana
• Droṇa (Bhāradvāja’s son)