Shloka 19
Makara-vyūha and Krauñca-prativyūha at Sunrise (मकरव्यूहः क्रौञ्चप्रतिव्यूहश्च)
एवमुक््त्वा तव पिता तूष्णीमासीदू् विशाम्पते । व्यसर्जयच्च राजानं शयनं च विवेश ह,प्रजानाथ! ऐसा कहकर आपके ताऊ भीष्मजी चुप हो गये। तत्पश्चात् उन्होंने राजा दुर्योधनको विदा किया और स्वयं शयन करने चले गये
evam uktvā tava pitā tūṣṇīm āsīd viśāmpate | vyasarjayac ca rājānaṃ śayanaṃ ca viveśa ha ||
Sañjaya nói: “Nói xong như vậy, bậc trưởng bối của phụ vương ngài (Bhīṣma) liền im lặng, hỡi chúa tể muôn dân. Rồi người cho nhà vua (Duryodhana) lui, còn tự mình trở về giường nghỉ.”
संजय उवाच
Educational Q&A
After offering principled counsel, a wise elder may choose silence and withdrawal; the ruler must then exercise agency and accept accountability for the ethical outcomes of his decisions.
Sañjaya reports that Bhīṣma, having finished speaking, becomes silent, dismisses Duryodhana, and goes to rest—signaling the end of counsel and the transition back to the king’s responsibility to act.