Shloka 16
Makara-vyūha and Krauñca-prativyūha at Sunrise (मकरव्यूहः क्रौञ्चप्रतिव्यूहश्च)
अवध्यौ च यथा वीरी संयुगेष्वपराजितौ । यथा च पाण्डवा राजन्नवध्या युधि कस्यचित्
avadhyau ca yathā vīrī saṃyugeṣv aparājitau | yathā ca pāṇḍavā rājann avadhyā yudhi kasyacit ||
Sañjaya nói: “Tâu đức vua, bệ hạ đã nghe rõ rằng hai vị anh hùng bất khả chiến bại—Ṛṣi Nara và Nārāyaṇa—trong chiến trận là những bậc không thể bị sát hại; và cũng vậy, các Pāṇḍava trên chiến địa không ai có thể giết được.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the idea that certain agents aligned with a higher purpose—here framed as unconquered and ‘not to be slain’—stand under a moral and providential protection. It reinforces the ethical warning that opposing such dharma-aligned forces is futile and self-destructive.
Sañjaya addresses the king (Dhṛtarāṣṭra), summarizing what has been explained: the inviolability of the two undefeated heroes (understood in the surrounding context as Nara and Nārāyaṇa) and, similarly, the Pāṇḍavas’ being beyond anyone’s power to kill in battle—signaling the inevitability of the Kauravas’ defeat.