Shloka 50
भीष्मस्य भीमसेन-निरोधः
Bhīṣma checks Bhīmasena; matched engagements intensify
असंख्येयगुणाधार जय सर्वपरायण । नारायण सुदुष्पार जय शार्ज्ुधनुर्धर
asaṅkhyeyaguṇādhāra jaya sarvaparāyaṇa | nārāyaṇa suduṣpāra jaya śārṅgadhanurdhara || yasyā nābhau samutpannaṃ ādi-padmaṃ sanātanam | viśālākṣa mahādeva lokādhipataye namaḥ || bhūta-bhavya-bhavat-svāmin jaya te jagatāṃ pate | saumyaṃ te rūpam īśāna svayambhū brahma te sutaḥ || asaṅkhyeyaguṇādhāra sarvaśaraṇadāyaka | nārāyaṇa suduṣpāra jaya śārṅgadhanurdhara ||
Bhīṣma tán dương Nārāyaṇa là nền tảng vô tận của vô lượng đức hạnh và là chỗ nương tựa tối hậu của mọi loài. Từ nơi rốn Ngài phát sinh đóa sen nguyên thủy; mắt Ngài mênh mông, và Ngài là Chúa tể ngay cả trên các bậc chúa tể của thế gian. Ngài là chủ của quá khứ, vị lai và hiện tại; thánh thể hiền hòa; và người ta nói rằng ngay cả Phạm Thiên tự sinh (Brahmā) cũng phát sinh như một người con từ Ngài. Tuyên bố rằng uy đức của Ngài thật khó dò lường, Bhīṣma nhiều lần hô vang tán thán Ngài như Đấng mang cung Śārṅga—một hành vi sùng kính khiến chiến tranh không chỉ là bạo lực, mà còn là chiến địa nơi chủ quyền tối thượng, sự che chở và dharma được khẩn cầu.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that ultimate refuge and authority lie in Nārāyaṇa: He is the ground of innumerable virtues, sovereign over time (past–present–future), and even the source of cosmic creation (the lotus and Brahmā). In a dharmic frame, devotion to the highest Lord reorients the meaning of conflict toward protection, rightful order, and surrender to a transcendent moral center.
In the Bhīṣma Parva war setting, Bhīṣma utters a hymn of praise (stuti) to Nārāyaṇa/Viṣṇu—identified by the epithet ‘bearer of the Śārṅga bow.’ He proclaims the Lord’s cosmic signs (navel-lotus, Brahmā as son) and repeatedly offers salutations, emphasizing the Lord’s unfathomable greatness amid the unfolding battle.