Shloka 14
भीष्मस्य भीमसेन-निरोधः
Bhīṣma checks Bhīmasena; matched engagements intensify
निश्चयो वापि कस्तेषां तदा ह्वासीन्महात्मनाम् | विमुखेषु महाप्राज्ञ मम पुत्रेषु संजय
dhṛtarāṣṭra uvāca | niścayo vāpi kas teṣāṃ tadā hy āsīn mahātmanām | vimukheṣu mahāprājña mama putreṣu saṃjaya ||
Vua Dhṛtarāṣṭra nói: “Hỡi Saṃjaya hiền trí, khi các con ta quay lưng, lòng dạ nao núng giữa chiến trường, thì những bậc đại tâm kia đã định ra quyết tâm gì? Duryodhana đã làm gì khi thấy quân mình chùn bước? Và Bhīṣma, Droṇa, Kṛpa, Śakuni, Jayadratha, Aśvatthāmā—đại cung thủ—cùng Vikarṇa dũng mãnh đã chọn đường lối nào? Ta hỏi điều ấy, bởi khi con ta ngả lòng, ta muốn biết các đại chiến xa kia đã quyết định ra sao trong lúc ấy.”
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how inner resolve (niścaya) is decisive in crisis: when courage falters, leaders must choose a course. It also subtly exposes Dhṛtarāṣṭra’s attachment—his concern is centered on his sons’ success rather than on dharma—suggesting that strategic questions often conceal deeper ethical misalignment.
Dhṛtarāṣṭra asks Saṃjaya to report what Duryodhana and the principal Kaurava commanders decided and did when his sons and their troops became disheartened on the battlefield. The question sets up Saṃjaya’s account of the Kaurava leadership’s response to a moment of wavering morale.