Shloka 20
भीष्मपर्व — अध्याय ६६: तुमुलसंग्रामवर्णनम्
The Tumult of Battle Described
आविद्धयतो गदां तस्य कौन्तेयस्य महात्मन: । बभौ रूपं महाघोरं कालस्येव युगक्षये,अपनी गदाको घुमाते हुए महामना कुन्तीकुमार भीमसेनका रूप युगान्त-कालके यमराजके समान अत्यन्त भयंकर प्रतीत होता था
āviddhyato gadāṃ tasya kaunteyasya mahātmanaḥ | babhau rūpaṃ mahāghoraṃ kālasy eva yugakṣaye ||
Sañjaya nói: Khi người con đại hồn của Kuntī xoay vần cây chùy, hình dáng chàng hiện ra vô cùng ghê rợn—như Thời Gian ở cuối một kỷ nguyên—gieo kinh hãi khắp chiến địa và báo trước sự diệt vong không thể tránh cho những kẻ đối địch với chàng.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses the image of Kāla (Time/Death) at the end of a yuga to show how, in righteous war, overwhelming force can appear as an impersonal inevitability—reminding readers that power and destruction are ultimately governed by cosmic order, not mere personal hatred.
Sañjaya describes Bhīma (the son of Kuntī) whirling his mace on the battlefield; his terrifying appearance is compared to Time at the world’s end, emphasizing the fear he inspires and the doom awaiting his opponents.