Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

भीमसेनस्य प्रतिघातः—भगदत्तगजप्रहारः—घटोत्कचमायायुद्धम्

Bhīma’s Counteroffensive, Bhagadatta’s Elephant Assault, and Ghaṭotkaca’s Māyā Engagement

भैमसेनिस्ततो राजन्‌ केकयाश्न महारथा: । ततो<भूद्‌ द्विपदां श्रेष्ठो वाम॑ पार्श्वमुपाश्रित:

bhaimasenis tato rājan kekayāś ca mahārathāḥ | tato 'bhūd dvipadāṃ śreṣṭho vāmaṃ pārśvam upāśritaḥ ||

Sañjaya thưa: “Bấy giờ, tâu Đại vương, Bhīmasena cùng các dũng tướng xa chiến của xứ Kekaya đã vào vị trí. Rồi bậc anh hùng ưu việt nhất trong loài người tiến sang và chiếm giữ cánh trái.”

भैमसेनिःBhīmasena’s son (Ghaṭotkaca)
भैमसेनिः:
Karta
TypeNoun
Rootभैमसेनि
FormMasculine, Nominative, Singular
ततःthen/from there
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
राजन्O king
राजन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
केकयाःthe Kekayas
केकयाः:
Karta
TypeNoun
Rootकेकय
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Root
महारथाःgreat chariot-warriors
महारथाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Plural
ततःthen
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
अभूत्became/was
अभूत्:
Karta
TypeVerb
Rootभू
FormAorist (Luṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
द्विपदाम्of bipeds (men)
द्विपदाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootद्विपद
FormFeminine, Genitive, Plural
श्रेष्ठःthe best
श्रेष्ठः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
वामम्left
वामम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवाम
FormNeuter, Accusative, Singular
पार्श्वम्flank/side
पार्श्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootपार्श्व
FormNeuter, Accusative, Singular
उपाश्रितःhaving taken refuge at/occupying
उपाश्रितः:
Karta
TypeVerb
Rootउप-आ-श्रि
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
B
Bhīmasena (Bhīma)
K
Kekaya warriors
L
left flank (vāma-pārśva)

Educational Q&A

The verse highlights disciplined coordination in war: capable leaders and allied forces take assigned positions, reflecting the kṣatriya ethic of order, responsibility, and strategic placement rather than impulsive combat.

Sañjaya reports troop deployment: Bhīma along with the Kekaya great chariot-warriors takes position, and a foremost hero is described as occupying the left flank as the battle array is being set.