Shloka 45
Daiva–Puruṣakāra Discourse and the Elephant-Corps Engagement (भीमगजानीक-सम्भ्रान्ति)
श्येनवद् व्यचरद् भीमो रणेडरिषु बलोत्कट: । छिन्दंस्तेषां शरीराणि शिरांसि च महाबल:,प्रचण्डबलवाले महान् शक्तिशाली भीमसेन शत्रुओंके समूहमें घुसकर उनके शरीर और मस्तक काटते हुए बाज पक्षीकी तरह रणभूमिमें विचरने लगे
sañjaya uvāca | śyenavad vyacarad bhīmo raṇe 'riṣu balotkaṭaḥ | chindāṁs teṣāṁ śarīrāṇi śirāṁsi ca mahābalaḥ ||
Sañjaya nói: Giữa chiến địa, Bhīma—khủng khiếp bởi sức mạnh—lướt qua đám quân thù như chim ưng, chém nát thân xác và chặt lìa đầu họ. Câu kệ nhấn mạnh sự hung bạo của chiến tranh kṣatriya: sức lực của Bhīma được khắc họa như quyết định và áp đảo, nhưng vẫn nằm trong bạo lực u ám, ràng buộc bởi bổn phận của cuộc chiến Kurukṣetra.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the epic ideal of kṣatriya-dharma in wartime: a warrior, once engaged in a righteous battle, acts with unwavering force and resolve. It also implicitly confronts the moral gravity of war—heroism is inseparable from the harsh reality of destruction.
Sañjaya describes Bhīma’s battlefield rampage: he penetrates the enemy ranks and moves swiftly like a hawk, cutting down opponents by severing bodies and heads, emphasizing his overwhelming strength and the intensity of the fighting.