Shloka 110
Daiva–Puruṣakāra Discourse and the Elephant-Corps Engagement (भीमगजानीक-सम्भ्रान्ति)
ततः शरसहस््रेण संनिवार्य महारथान् । हयान् काञ्चनसंनाहान् भीमस्य न््यहनच्छरै:
tataḥ śarasahasreṇa saṃnivārya mahārathān | hayān kāñcanasaṃnāhān bhīmasya nyahanaccharaiḥ ||
Sañjaya nói: Rồi Bhīṣma, bằng một nghìn mũi tên, đã chặn đứng những chiến xa kiệt xuất ấy; và sau đó, bằng tên của mình, ông bắn hạ những con ngựa của Bhīma, vốn mang ách cương bằng vàng. Đoạn này nêu bật sự chính xác lạnh lùng của dharma chiến trận: vô hiệu hóa khả năng cơ động—chứ không chỉ tìm vinh quang cá nhân—trở thành một chiến thuật quyết định, mang theo cả sức nặng đạo lý.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a key aspect of kshatriya battlefield dharma: victory often depends on disciplined strategy—such as immobilizing an opponent by targeting horses—rather than mere display of valor. It also reflects the harsh ethical terrain of war, where effective action can be devastating yet considered legitimate within the accepted rules of combat.
Sanjaya reports that Bhishma unleashes a dense volley of arrows to halt three great warriors, and then shoots down Bhima’s gold-harnessed horses, crippling Bhima’s chariot mobility and shifting the tactical balance in that exchange.