Shloka 30
अध्याय ५५ — भीष्मस्य प्रचण्डविक्रमः, अर्जुनप्रत्युत्तरं, कृष्णस्य चक्रोद्यतिः
Chapter 55: Bhīṣma’s onslaught, Arjuna’s counter, and Kṛṣṇa’s raised discus
एवमेते महाराज प्रह्ृष्टा: कुरुपाण्डवा: । पुनर्युद्धाय संजग्मुस्तापयाना: परस्परम्,महाराज! इस प्रकार ये हर्षमें भरे हुए कौरव-पाण्डव एक-दूसरेको संताप देते हुए पुनः युद्धके लिये रणक्षेत्रमें जा पहुँचे
evam ete mahārāja prahṛṣṭāḥ kuru-pāṇḍavāḥ | punar yuddhāya saṃjagmus tāpayānāḥ parasparam ||
Sanjaya nói: “Vì thế, tâu Đại vương, người Kuru và người Pāṇḍava—hân hoan và bị kích động—lại tiến vào chiến trận, mỗi bên gây đau khổ cho bên kia.” Câu kệ nhấn mạnh đà trớ trêu của chiến tranh: khi dharma bị che lấp bởi ganh đua, ngay cả niềm vui và sự hứng khởi cũng trở thành nhiên liệu cho tổn hại lẫn nhau.
(संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how exhilaration in conflict can mask the moral cost of violence: when rivalry dominates, even ‘joy’ becomes complicit in adharma through mutual torment.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that both armies—the Kurus and the Pāṇḍavas—reassembled and moved back into combat, resuming the battle while inflicting suffering on each other.