Shloka 7
Bhīmasena’s Kalinga Engagement and the Approach of Bhīṣma (भीमसेन-कालिङ्ग-संग्रामः)
बहुधादारयन् क्रुद्धा विषाणैरितरेतरम् । गण्डस्थलसे मदकी धारा बहानेवाले विशालकाय गजराज कुपित हो दूसरे हाथियोंसे टक्कर लेते हुए अपने दाँतोंके आघातसे एक-दूसरेको नाना प्रकारसे विदीर्ण करने लगे ।। ६ षू “व सतोरणपताकैश्न वारणा वरवारणै:,महाराज! कितने ही हाथी तोरण और पताकाओंसहित वेगशाली महाकाय एवं श्रेष्ठ गजराजोंसे भिड़कर उनके दाँतोंके आघातसे अत्यन्त पीड़ित हो आतुर भावसे चिग्घाड़ रहे थे
bahudhā dārayann kruddhā viṣāṇair itaretaram | gaṇḍasthaleṣu madakī dhārā bahanti iva vāraṇāḥ ||
Sañjaya nói: Trong cơn thịnh nộ, bầy voi dùng ngà xé rách nhau theo đủ cách. Từ hai bên thái dương, dòng nhựa musth tuôn chảy, khi những mãnh thú ấy lao vào nhau giữa cơn cuồng chiến—một hình ảnh về đà mù lòa của chiến tranh, nơi sức mạnh và kiêu hãnh, không còn bị kiềm chế, trở thành khí cụ của sự hủy diệt lẫn nhau.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how uncontrolled anger and pride magnify destruction in war: even the strongest beings, when driven by rage, become agents of mutual harm. It implicitly contrasts disciplined force (guided by dharma) with blind violence (driven by krodha).
Sañjaya describes a battlefield scene where elephants, in rut and enraged, collide and gore one another with their tusks; must flows from their temples as they rend each other amid the chaos of combat.