Shloka 10
Bhīmasena’s Kalinga Engagement and the Approach of Bhīṣma (भीमसेन-कालिङ्ग-संग्रामः)
प्रभिन्नैरपि संसक्ता: केचित् तत्र महागजा: । क्रौज्चवन्निनदं कृत्वा दुद्रुवु: सर्वतो दिशम्,कुछ महान् गजराज मदस्रावी हाथियोंसे टक्कर लेकर क्रौंच पक्षीकी भाँति चीत्कार करते हुए सब दिशाओंमें भाग गये
prabhinnair api saṁsaktāḥ kecit tatra mahāgajāḥ | krauñcavan ninadaṁ kṛtvā dudruvuḥ sarvato diśam ||
Sañjaya thưa: Có những chiến tượng lớn ở đó, tuy đang trong cơn mật (musth) và còn quấn chặt giữa những cuộc va chạm hung bạo, vẫn cất tiếng kêu như chim krauñca rồi chạy tán loạn về mọi phía. Cảnh ấy cho thấy giữa sức ép chiến tranh, ngay cả kẻ mạnh nhất cũng có thể bị xô khỏi sự vững vàng mà rơi vào hoảng loạn, khi lực đối lực và nỗi sợ lấn át ý chí.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the instability of worldly strength: even ‘great’ forces can collapse under pressure. In ethical terms, it cautions against pride in power and shows how fear can disrupt discipline and duty amid conflict.
Sañjaya describes battlefield chaos: some massive elephants, despite being in musth and engaged in clashes, cry out loudly (likened to the krauñca bird) and then scatter, fleeing in all directions.