Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Puruṣottama-yoga

The Discipline of the Supreme Person) — Chapter 15 (Bhagavadgītā

उसके अनन्तर वह आश्वर्यसे चकित और पुलकित-शरीर अर्जुन: प्रकाशमय विश्वरूप परमात्माको श्रद्धा-भक्तिसहित सिरसे प्रणाम करके हाथ जोड़कर बोला ।। अजुन उवाच पश्यामि देवांस्तव देव देहे सर्वास्तथा भूतविशेषसंघान्‌ | ब्रह्माणमीशं कमलासनस्थ- मृषींश्व॒ सर्वानिरगांश्व दिव्यान्‌ू,अर्जुन बोले--हे देव! मैं आपके शरीरमें सम्पूर्ण देवोंको तथा अनेक भूतोंके समुदायोंको, कमलके आसनपर विराजित ब्रह्माको, महादेवको” और सम्पूर्ण ऋषियोंको तथा दिव्य सर्पोंको देखता हूँ

arjuna uvāca | paśyāmi devāṁs tava deva dehe sarvāṁs tathā bhūta-viśeṣa-saṅghān | brahmāṇam īśaṁ kamalāsana-stham ṛṣīṁś ca sarvān uragāṁś ca divyān ||

Arjuna thưa: Ôi Đấng Thiêng Liêng! Trong thân Ngài, con thấy tất cả chư thiên, cùng vô số đoàn chúng sinh muôn loại. Con thấy Phạm Thiên (Brahmā) ngự trên tòa sen, lại thấy cả Đấng Íśa (Śiva), cùng toàn thể các bậc hiền thánh và những long xà thiên giới rực sáng. Trong thị kiến ấy, trật tự đạo lý và trật tự vũ trụ như đều hội tụ nơi Ngài, tỏ lộ rằng mọi quyền năng được tôn kính khắp các cõi đều được bao hàm trong một thực tại tối thượng duy nhất.

पश्यामिI see
पश्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootपश् (दृश्-अर्थे)
Formलट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद
देवान्the gods
देवान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
तवof you / your
तव:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formत्रिलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
देवO god
देव:
Sampradana
TypeNoun
Rootदेव
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
देहेin (your) body
देहे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेह
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
तथाand also / likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
भूतof beings
भूत:
TypeNoun
Rootभूत
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
विशेषof various kinds / distinct
विशेष:
TypeNoun
Rootविशेष
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
संघान्multitudes / groups
संघान्:
Karma
TypeNoun
Rootसंघ
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
ब्रह्माणम्Brahmā
ब्रह्माणम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (ब्रह्मा)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ईशम्the Lord (Śiva / Īśa)
ईशम्:
Karma
TypeNoun
Rootईश
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कमलासनस्थम्seated on the lotus-seat
कमलासनस्थम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकमलासनस्थ
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ऋषीन्the sages
ऋषीन्:
Karma
TypeNoun
Rootऋषि
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
उरगान्serpents
उरगान्:
Karma
TypeNoun
Rootउरग
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
दिव्यान्divine
दिव्यान्:
Karma
TypeAdjective
Rootदिव्य
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

अजुन उवाच

A
Arjuna
K
Krishna (as the Divine/Viśvarūpa)
D
Devas (gods)
B
Bhūtas (various beings)
B
Brahmā
Ī
Īśa (Śiva/Rudra)
Ṛṣis (sages)
D
Divya uragas (celestial serpents/nāgas)
K
Kamalāsana (lotus-seat/throne)