Shloka 4
Rāja-Vidyā Rāja-Guhya Yoga (राजविद्या राजगुह्य योग) — The Yoga of Royal Knowledge and Royal Secret
हजारों मनुष्योंमें कोई एक मेरी प्राप्तिके लिये यत्न करता हैः और उन यत्न करनेवाले योगियोंमें भी कोई एक मेरे परायण होकर मुझको तत्त्वसे अर्थात् यथार्थरूपसे जानता है ।।
bhūmir āpo 'nalo vāyuḥ khaṁ mano buddhir eva ca | ahaṅkāra itīyaṁ me bhinnā prakṛtir aṣṭadhā ||
Đức Thế Tôn phán rằng: Trong hàng ngàn người, chỉ có một kẻ nỗ lực để đạt đến Ta; và ngay trong những hành giả yoga đang nỗ lực ấy, cũng chỉ có một người quy hướng trọn vẹn về Ta mà biết Ta đúng theo chân lý, tức biết Ta như Ta thật là. Đất, nước, lửa, gió, hư không, tâm, trí (buddhi) và ngã chấp (ahaṃkāra) — đó là Prakṛti của Ta, được phân thành tám phần. Tám phần ấy là Prakṛti thấp (aparā), thuộc vật chất; còn này, hỡi bậc đại dũng (Mahābāho), hãy biết Prakṛti khác của Ta, cao hơn—mang bản chất sinh linh, là Prakṛti hữu thức—nhờ đó toàn thể thế gian được nâng đỡ và duy trì.
अजुन उवाच
Educational Q&A
The verse defines the Lord’s lower (material) nature as eightfold—five gross elements plus mind, intellect, and ego-sense—so the seeker can distinguish the field of material experience from the higher spiritual principle and cultivate right understanding that supports dharmic action.
In the Gītā’s teaching dialogue on the battlefield, the Lord instructs Arjuna by analyzing reality: He enumerates the constituents of material nature to clarify what binds embodied beings and to prepare Arjuna for a deeper grasp of the higher nature and devotion-based knowledge.