Mahabharata 6.3.16 — Bhishma Parva, Adhyaya 3, Shloka 16
उत्पातवर्णनम् (Utpāta-varṇanam) — Catalogue of Portents
श्वेतो ग्रह: प्रजज्लित: सधूम इव पावक: । ऐन्द्रं तेजस्वि नक्षत्र ज्येष्ठामाक्रम्य तिषतति,केतु नामक उपग्रह धूमयुक्त अग्निके समान प्रज्वलित हो इन्द्रदेवतासम्बन्धी तेजस्वी ज्येष्ठा नक्षत्रपर जाकर स्थित है
śveto grahaḥ prajajlitaḥ sadhūma iva pāvakaḥ | aindraṃ tejasvi nakṣatraṃ jyeṣṭhām ākramya tiṣṭhati |
Vyāsa nói: “Một thiên thể trắng bùng cháy, như ngọn lửa quấn trong khói. Vật thể rực sáng ấy, gắn với Indra, đã tiến đến nakṣatra Jyeṣṭhā và đứng tại đó.” Trong bầu không khí điềm gở trước chiến tranh của Bhīṣma Parva, điềm này báo sự xáo trộn trật tự vũ trụ, như thể adharma và bạo lực sắp tới cũng phủ bóng lên cả trời cao.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse uses a celestial portent to suggest that moral disorder and impending mass violence are mirrored by disturbances in nature; when dharma is threatened, the world itself appears unsettled, urging vigilance and ethical reflection.
Vyāsa reports an ominous astronomical sign: a bright, smoke-like blazing ‘graha’ (comet/planetary portent) has moved onto the region of the lunar mansion Jyeṣṭhā, functioning as a forewarning in the lead-up to the Kurukṣetra war.
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.