Shloka 5
Arjuna’s Surrender and Kṛṣṇa’s Instruction on the Imperishable Self, Svadharma, and Karma-Yoga
Bhīṣma-parva 24.0
Devanagari script
संहतानामनीकानां व्यूढानां भरतर्षभ । संसर्गात् समुदीर्णानां विमर्द: सुमहानभूत्,भरतश्रेष्ठ) संगठित, व्यूहबद्ध तथा युद्धविषयक उत्साहसे उद्यत हुए दोनों दलोंके योद्धाओंकी जब मुठभेड़ हुई, उस समय बड़ी भारी मार-काट मची थी
Transliteration
saṃhatānām anīkānāṃ vyūḍhānāṃ bharatarṣabha | saṃsargāt samudīrṇānāṃ vimardaḥ sumahān abhūt ||
Translation
Sañjaya thưa: “Hỡi bậc trụ cột của dòng Bharata, khi những đội hình đông đặc—được dàn trận nghiêm chỉnh và bừng bừng khí thế—áp sát nhau, một cuộc hỗn chiến vô cùng dữ dội đã bùng lên.”
Word by Word
संहतानाम्of the compacted/closely arrayed
संहतानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसंहत
FormNeuter, Genitive, Plural
अनीकानाम्of the armies/divisions
अनीकानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअनीक
FormNeuter, Genitive, Plural
व्यूढानाम्of the arranged in battle-formation
व्यूढानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootव्यूढ
FormNeuter, Genitive, Plural
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
TypeNoun
Rootभरत-ऋषभ
FormMasculine, Vocative, Singular
संसर्गात्from contact/close engagement
संसर्गात्:
Apadana
TypeNoun
Rootसंसर्ग
FormMasculine, Ablative, Singular
समुदीर्णानाम्of those risen up/impelled (into action)
समुदीर्णानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसमुदीर्ण
FormNeuter, Genitive, Plural
विमर्दःcrushing melee/slaughter
विमर्दः:
Karta
TypeNoun
Rootविमर्द
FormMasculine, Nominative, Singular
सुमहान्very great
सुमहान्:
TypeAdjective
Rootसु-महान्
FormMasculine, Nominative, Singular
अभूत्was/occurred
अभूत्:
TypeVerb
Rootभू
FormAorist (Luṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootभरत-श्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaD
Dhṛtarāṣṭra (implied by address: bharatarṣabha)B
Bharatas (dynastic reference)A
anīka (armies/battle-divisions)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes