Shloka 10
Sainyavinyāsa–Lakṣaṇa (Disposition of Armies and Battlefield Omens) | सैन्यविन्यास–लक्षणम्
तस्य सैन्ये धार्तराष्ट्रा श्न सर्वे बाह्लीकानामेकदेश: शलश्न | ये चाम्बष्ठा: क्षत्रिया ये च सिन्धो- स्तथा सौवीरा: पञ्चनदाश्व शूरा:
tasya sainye dhārtarāṣṭrāś ca sarve bāhlīkānām ekadeśaḥ śalaś ca | ye cāmbaṣṭhāḥ kṣatriyā ye ca sindhos tathā sauvīrāḥ pañcanadāś ca śūrāḥ ||
Sañjaya thuật rằng: Trong đạo quân ấy có toàn thể các con trai của Dhṛtarāṣṭra, cùng một đạo quân từ người Bāhlīka và Śala; lại có những kṣatriya dũng mãnh của Ambaṣṭha, cùng chiến binh từ xứ Sindhu, người Sauvīra, và các anh hùng vùng Pañcanada. Câu kệ nhấn mạnh rằng quân Kaurava được tăng cường bởi nhiều dân tộc đồng minh, mở rộng tầm vóc đạo lý và chính trị của cuộc chiến sắp tới vượt khỏi một mối thù trong một gia tộc.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how adharma-driven conflict can expand through political alliances: many regions and warrior groups become implicated, showing that war’s moral burden and consequences spread beyond the original disputants.
Sañjaya is cataloguing the Kaurava forces for Dhṛtarāṣṭra, naming allied peoples and warriors present in the army—Dhṛtarāṣṭra’s sons along with contingents from Bāhlīka, Śala, the Ambaṣṭhas, Sindhu, Sauvīra, and Pañcanada.