Shloka 14

भीष्मपर्व — अध्याय २: संजयस्य दिव्यदृष्टिप्रदानम् तथा निमित्तवर्णनम्

Granting Sañjaya Divine Sight and the Description of Omens

Devanagari script

दिष्टमेतन्नरव्याप्र नाभिशोचितुमहसि । न चैव शक्‍यं संयन्तुं यतो धर्मस्ततो जय:

Transliteration

diṣṭam etan naravyāghra nābhiśocitum arhasi | na caiva śakyaṃ saṃyantuṃ yato dharmas tato jayaḥ ||

Translation

Hỡi bậc hổ trong loài người, điều này đã được số mệnh an bài; ngươi chớ nên sầu muộn. Cũng chẳng thể thật sự ngăn cản hay xoay chuyển—vì nơi nào có Dharma, nơi ấy tất có chiến thắng.

Word by Word

• दिष्टम्: ordained, destined
• दिष्टम्: Karta
• Type: Adjective
• Root: दिष्ट (ppp of √दिश्)
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• एतत्: this
• एतत्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• नरव्याघ्र: O tiger among men
• Type: Noun
• Root: नर-व्याघ्र
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• अभिशोचितुम्: to grieve (over), to lament
• Type: Verb
• Root: अभि-√शुच्
• Form: Infinitive (Tumun)

• अर्हसि: you ought, you deserve
• Type: Verb
• Root: √अर्ह्
• Form: Present (Lat), Second, Singular, Parasmaipada

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• एव: indeed, just
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• शक्यम्: possible
• शक्यम्: Karta
• Type: Adjective
• Root: शक्य (ppp of √शक्)
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• संयन्तुम्: to restrain, to hold back
• Type: Verb
• Root: सम्-√यम्
• Form: Infinitive (Tumun)

• यतः: because, since; wherefrom
• Type: Indeclinable
• Root: यतस्

• धर्मः: dharma, righteousness
• धर्मः: Karta
• Type: Noun
• Root: धर्म
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• ततः: there, thence; on that side
• Type: Indeclinable
• Root: ततस्

• जयः: victory
• जयः: Karta
• Type: Noun
• Root: जय
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• naravyāghra (epithet addressing a hero)