Shloka 68
त्वां तु चक्षुर्णं प्राप्प दग्धो घोरेण चक्षुषा । 'ये सत्यप्रतिज्ञ महारथी भीष्म सम्पूर्ण शास्त्रोंके पारंगत विद्वान् थे। इन्हें मनुष्य तथा सम्पूर्ण देवता मिलकर भी मार नहीं सकते थे। आप दृष्टिपातमात्रसे ही दूसरोंको भस्म करनेमें समर्थ हैं। आपके पास पहुँचकर भीष्म आपकी घोर दृष्टिसे ही नष्ट हो गये हैं' | ६७ £ न् एवमुक्तो धर्मराज: प्रत्युवाच जनार्दनम्
sañjaya uvāca | tvāṃ tu cakṣurṇaṃ prāpya dagdho ghoreṇa cakṣuṣā |
Sañjaya nói: “Nhưng khi đã bước vào trong tầm nhìn của ánh mắt Ngài, ông ấy bị thiêu cháy—bị nuốt trọn bởi sự kinh hoàng từ con mắt của Ngài.” Câu này nhấn mạnh một đối sánh đạo lý: Bhīṣma, tuy nổi danh bất khả chiến bại, giữ lời thệ nguyện và tinh thông binh pháp cùng kinh điển, lại bị khuất phục không chỉ bởi vũ khí, mà bởi sức mạnh áp đảo mang chính nghĩa toát ra từ sự hiện diện của Kṛṣṇa—hàm ý rằng quyền năng được nâng đỡ bởi dharma có thể vượt lên trên cả võ công lẫy lừng nhất.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that mere worldly invincibility and mastery (even Bhīṣma’s) can be overruled by a higher, dharma-aligned power. It suggests that ethical-spiritual authority—here associated with Kṛṣṇa—can ‘burn away’ even the mightiest when the cosmic order demands it.
Sañjaya describes Bhīṣma as being destroyed upon coming within the dreadful range of ‘your’ gaze—contextually pointing to Kṛṣṇa’s overwhelming presence/power. In the surrounding passage, this sets up Yudhiṣṭhira’s reply to Kṛṣṇa, acknowledging him as refuge and the source of victory or defeat.