Shloka 78
समं च विषमं चैव न प्राज्ञायत किंचन । योधानामयुतं हत्वा तस्मिन् स दशमे5हनि
samaṃ ca viṣamaṃ caiva na prājñāyata kiṃcana | yodhānām ayutaṃ hatvā tasmin sa daśame 'hani ||
Sañjaya nói: Trong cơn hỗn loạn ấy, chẳng còn phân biệt được gì là bằng phẳng hay gồ ghề—không còn trật tự hay ranh giới rõ ràng. Sau khi giết vô số chiến binh, hắn đứng đó trong ngày thứ mười, khi cả cân bằng của thân xác lẫn lẽ phải đều bị che lấp bởi bạo lực ngập tràn.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how large-scale violence collapses ordinary measures of clarity and proportion: when slaughter becomes overwhelming, distinctions of order/disorder and even moral legibility can vanish from view. It implicitly warns that war’s momentum can obscure discernment (viveka), even as it records the grim fact of mass killing.
Sañjaya reports that amid the fighting on the tenth day, the battlefield was so confused that no one could make out what was even, uneven, orderly, or otherwise. He notes that ‘he’ (the principal fighter being described in context) had killed ten thousand warriors and remained engaged on that tenth day.