Shloka 61
मुक्ता: सर्वेडव्यवच्छिन्ना नेमे बाणा: शिखण्डिन: । तब वे पुनः दुःशासनसे मुसकराते हुए-से बोले--“गाण्डीवधारी अर्जुनने युद्धस्थलमें ऐसे बाण छोड़े हैं
sañjaya uvāca | muktāḥ sarve 'vyavacchinnā neme bāṇāḥ śikhaṇḍinaḥ | nikṛntamānā marmāṇi dṛḍhāvaraṇabhedinaḥ |
Sañjaya nói: «Những mũi tên này được phóng ra thành một dòng liền mạch, không hề đứt quãng; chúng không thể là của Śikhaṇḍin. Chúng chém vào các yếu huyệt, xuyên thủng cả giáp trụ kiên cố. Cú chạm của chúng không sao chịu nổi—như sét, như lôi—nện vào thân thể như một cây chùy nặng. Sức ấy khó bề chống đỡ; tuyệt chẳng phải tên của Śikhaṇḍin.»
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid war, discernment matters: the passage highlights careful attribution of agency and skill—recognizing the true source of an action rather than accepting appearances. It also underscores the moral weight of consequences in battle, where force and intent manifest through unmistakable signs.
In Sanjaya’s report, Duhshasana (or the speaker describing his condition) notes that the arrows arriving in an unbroken stream are too powerful and precise to be Shikhandin’s; they pierce strong armor and strike vital points, indicating that Arjuna, wielding the Gandiva, is the real archer behind the assault.