Shloka 42
एते चान्ये च बहव: पीडिता भीष्मसायकै: । समुद्धृता: फाल्गुनेन निमग्ना: शोकसागरे,इसी समय पांचालराज ट्रुपद, पराक्रमी धृष्टकेतु, पाण्डुनन्दन भीमसेन, ट्रुपदकुमार धृष्टद्युम्न, नकुल-सहदेव, चेकितान, पाँच केकयराजकुमार, महाबाहु सात्यकि, सुभद्राकुमार अभिमन्यु, घटोत्कच, द्रौपदीके पाँचों पुत्र, शिखण्डी, पराक्रमी कुन्तिभोज, सुशर्मा तथा विराट--ये और दूसरे भी बहुत-से महाबली पाण्डव-सैनिक भीष्मके बाणोंसे पीड़ित हो शोकके समुद्रमें डूब रहे थे; परंतु अर्जुनने उन सबका उद्धार कर दिया
ete cānye ca bahavaḥ pīḍitā bhīṣmasāyakaiḥ | samuddhṛtāḥ phālgunena nimagnāḥ śokasāgare ||
Sañjaya nói: “Những vị ấy và nhiều người khác, bị mũi tên của Bhīṣma hành hạ, đang chìm trong biển sầu; nhưng Phālguna (Arjuna) đã kéo họ lên.” Câu kệ đặt sự can thiệp của Arjuna không chỉ là một cuộc giải cứu chiến thuật, mà còn là sự phục hồi đạo nghĩa—khơi lại dũng khí và trật tự giữa nỗi tuyệt vọng nặng nề do uy lực áp đảo của Bhīṣma gây ra.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in a righteous war, despair can overwhelm the mind like an ‘ocean of grief’; dharmic leadership is shown by restoring others—protecting allies, reviving morale, and re-establishing order against fear and confusion.
Bhīṣma’s fierce archery is crushing the Pāṇḍava side, leaving many fighters wounded and psychologically overwhelmed; Arjuna (Phālguna) counters effectively and ‘rescues’ them—both by shielding them from Bhīṣma’s attack and by turning the tide so they do not collapse in grief.