Shloka 41
विद्रवद्धिश्व बहुधा बलै राज्ञां समन््ततः । किरीटधारी अर्जुनके बाणोंसे पीड़ित हो रथी अपने ध्वजोंके साथ ही पृथ्वीपर गिर पड़े
vidravaddhiśva bahudhā balai rājñāṁ samantataḥ | kirīṭadhārī arjunakasya bāṇaiḥ pīḍitā rathinaḥ sva-dhvajaiḥ sahaiva pṛthivīṁ nipetuḥ, aśvārūḍhā aśvaiḥ sahaiva dharāśāyino 'bhavan, gaja-sahitā gajārūḍhā api vyadhvaṁsan | arjunasya bhujābhyāṁ cyutaiḥ śaraiś ca, aneka-bhāgeṣu vibhaktāḥ sarvato dhāvantyaś ca rājñāṁ senāḥ, tatra pṛthivīṁ vyāpṇuvanti sma ||
Sañjaya nói: Quân đội các vua tan vỡ, chạy tán loạn muôn phía. Bị những mũi tên của Arjuna đội mũ miện đánh trúng và hành hạ, các chiến xa đổ nhào xuống đất cùng với cờ hiệu; kỵ binh ngã gục cùng ngựa; kỵ tượng sụp đổ cùng voi. Những mũi tên phóng ra từ đôi tay Arjuna xé nát thân người và đội hình thành nhiều mảnh; quân các vua bị đánh tan chạy khắp bốn phương, khiến cả mặt đất nơi ấy như đầy ắp và phủ kín bởi cuộc tháo chạy bại trận.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the battlefield reality of kṣatriya-dharma: decisive action and martial excellence can break an opposing force, yet the narrative also makes visible the grave cost—men, animals, and formations shattered—inviting reflection on the weight of violence even when undertaken as duty.
Sanjaya reports that Arjuna’s arrow-volley causes a widespread rout: chariot-fighters fall with their banners, cavalry collapse with their horses, and elephant-corps go down with their mounts, while the kingly armies scatter in all directions, filling the ground with fleeing troops and the aftermath of battle.