Shloka 64
नानाविधान्यनीकानि पुत्राणां ते जनाधिप । अर्जुनो व्यधमत् काले दिवीवाभ्राणि मारुत:,जनेश्वर! जैसे आकाशगमें फैले हुए बादलोंको हवा छिलन्न-भिन्न कर देती है, उसी प्रकार अर्जुनने उस अवसरपर आपके पुत्रोंकी विविध सेनाओंको विनष्ट कर दिया
nānāvidhāny anīkāni putrāṇāṁ te janādhipa | arjuno vyadhamat kāle divīvābhrāṇi mārutaḥ ||
Sañjaya nói: Tâu đại vương, ngay lúc ấy Arjuna đã nghiền nát những đội hình chiến trận muôn dạng của các hoàng tử—như gió xé tan mây trải khắp trời cao. Hình ảnh ấy nêu bật sức mạnh áp đảo của Arjuna: những trận thế kỷ luật và quyền thế truyền đời cũng sụp đổ khi gặp tài nghệ và ý chí vượt trội trên chiến địa.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the fragility of even vast, well-arranged power when confronted by superior capability and momentum. Ethically, it reflects the Mahābhārata’s war context: martial excellence (kṣatriya-dharma) can decisively overturn inherited advantage, and worldly formations—like clouds—are impermanent before stronger forces.
Sañjaya reports to the king that Arjuna, in the thick of battle, breaks apart the diverse military formations of the king’s sons. The comparison to wind shredding clouds conveys speed, inevitability, and the dispersal of organized ranks under Arjuna’s assault.