Shloka 10
दशाहानि ततस्तप्त्वा भीष्म: पाण्डववाहिनीम् | निरविद्यत धर्मात्मा जीवितेन परंतप,परंतप! इस प्रकार दस दिनोंतक धर्मात्मा भीष्म पाण्डवसेनाको संतप्त करके अन्ततोगत्वा अपने जीवनसे ही ऊब गये
daśāhāni tatastaptvā bhīṣmaḥ pāṇḍavavāhinīm | niravidyat dharmātmā jīvitena parantapa ||
Sañjaya nói: “Sau khi thiêu đốt đạo quân Pāṇḍava suốt mười ngày, Bhīṣma—bậc có tâm hồn hướng về dharma, tâu đấng khuất phục quân thù—cuối cùng đã mỏi mệt ngay cả với chính sự sống. Câu kệ nêu rõ sức ép đạo lý của chiến tranh: ngay cả một bậc trưởng lão sống theo dharma, bị ràng buộc bởi bổn phận, cũng có thể đến lúc thấy việc tiếp tục sống giữa tàn phá ấy là không thể chịu nổi.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical burden of righteous duty in war: even a dharmic figure like Bhīṣma, acting according to his role and vows, can experience profound disenchantment when the cost in lives becomes overwhelming.
Sañjaya reports that Bhīṣma has fought fiercely for ten days, inflicting heavy suffering on the Pāṇḍava forces; afterward, he becomes weary of life—foreshadowing his impending downfall and the turning point in the war.