Shloka 32
Bhīṣma’s Fall, the Arrow-bed (śara-talpa), and the Establishment of Guard
तस्यैष मन्युप्रभवो धार्तराष्ट्रस्य दुर्मते: । तपोदग्धशरीरस्य कोपो दहति भारतीम्,“इस दुर्बुद्धि दुर्योधनका शरीर उन्हींकी तपस्यासे दग्धप्राय हो गया है और इसकी भारती सेनाको उन्हींकी क्रोधाग्नि जलाकर भस्म किये देती है
tasyaiṣa manyuprabhavo dhārtarāṣṭrasya durmateḥ | tapodagdhaśarīrasya kopo dahati bhāratīm ||
Sañjaya nói: “Đó là cơn thịnh nộ sinh từ oán hận của người con Dhṛtarāṣṭra kém sáng suốt. Dẫu thân thể hắn như bị thiêu đốt bởi chính khổ hạnh của mình, thì chính cơn giận ấy lại đốt cháy đạo quân Bhārata—thiêu rụi cả phe mình trong ngọn lửa của dục vọng.”
संजय उवाच
Educational Q&A
Unchecked anger and resentment, even when paired with outward discipline, becomes self-destructive leadership: it harms one’s own people first, turning power and effort into a consuming fire.
Sañjaya characterizes Duryodhana’s inner state on the battlefield: his wrath—rooted in manyu—drives events so violently that it metaphorically ‘burns’ the Bhārata host, implying ruin brought upon his own side by his temper and poor judgment.