Shloka 16
Adhyāya 108 — Nimitta-darśana and Drona’s counsel amid Arjuna’s advance (निमित्तदर्शनं द्रोणोपदेशश्च)
दुर्योधनो महाराज दुःशासनमभाषत | संजय कहते हैं--महाराज! ग्रीष्म-ऋतुके अन्तमें (वर्षारम्भ होनेपर) जैसे मेघ आकाशकमें सूर्यदेवको ढक लेते हैं
sañjaya uvāca | duryodhano mahārāja duḥśāsanam abhāṣata | tato yudhiṣṭhiro rājā mādrīputrau ca pāṇḍavau paurṇamāsyām ambuvegaṃ yathā velā mahodadheḥ ||
Sañjaya nói: Tâu Đại vương, Duryodhana đã nói với Duḥśāsana. Rồi vua Yudhiṣṭhira, cùng hai người con của Mādrī (Nakula và Sahadeva), đã chặn đứng đà xông của kỵ binh trên chiến địa—như bờ biển kìm giữ sức dâng của đại dương vào ngày trăng tròn, dẫu nước đầy tràn và muốn vượt khỏi giới hạn.
संजय उवाच
Educational Q&A
Power that swells beyond limits is not inherently victorious; it can be contained by steadiness, order, and disciplined action aligned with dharma. The shoreline-and-ocean simile highlights the ethical value of restraint and rightful resistance amid violent conflict.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Duryodhana speaks to Duḥśāsana. Meanwhile, Yudhiṣṭhira together with Mādrī’s twin sons (Nakula and Sahadeva) blunts the charge of enemy horsemen, likened to a coast halting the ocean’s full-moon surge.