Shloka 39
भीष्मरथाभिमुख्यं — Arjuna’s advance with Śikhaṇḍin; Duḥśāsana’s interception
प्राक्रोशन् क्षत्रियास्तत्र दृष्टवा तद् वैशसं महत् । दुर्योधनापराधेन गच्छन्ति क्षत्रिया: क्षयम्
prākrośan kṣatriyās tatra dṛṣṭvā tad vaiśasaṁ mahat | duryodhanāparādhena gacchanti kṣatriyāḥ kṣayam ||
Sañjaya nói: “Ở đó, các Kṣatriya thấy cuộc tàn sát khủng khiếp mênh mông, liền kêu gào hết lần này đến lần khác: ‘Chính vì tội lỗi của Duryodhana mà cả đạo quân Kṣatriya đang bị đẩy đến diệt vong!’”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights moral causality in public catastrophe: when a leader persists in wrongdoing (aparādha), the consequences spread beyond the individual, bringing collective ruin—here, the destruction of the kṣatriyas in war.
On the battlefield, warriors witness an overwhelming massacre and cry out that the ongoing destruction is occurring because of Duryodhana’s fault—an explicit attribution of the war’s devastation to his culpable choices.