Shloka 266
भीष्मस्य शरवर्षः — Bhīṣma’s Arrow-Storm and Kṛṣṇa’s Impulse to Intervene
रक्षसां पुरुषादानां नदतां भैरवान् रवान् | प्रजानाथ! वे सारे वाहन भारी चिन्तामें पड़कर मल-मूत्र करने लगे। भरतश्रेष्ठ) भयंकर गर्जना करनेवाले नरभक्षी राक्षसोंके महान् शब्द सुनायी पड़ते थे; परंतु उनके बोलनेवाले अदृश्य थे
rakṣasāṁ puruṣādānāṁ nadatāṁ bhairavān ravān | prajānātha! te sarve vāhanā bhārī-cintāyāṁ patitvā mala-mūtraṁ cakruḥ | bharataśreṣṭha! bhayaṅkara-garjanā-kāriṇāṁ narabhakṣa-rakṣasāṁ mahāśabdāḥ śrūyante sma; parantu teṣāṁ vaktāro 'dṛśyāḥ āsan |
Sañjaya thưa: “Ôi chúa tể loài người! Những tiếng gầm rợn người của bọn Rākṣasa ăn thịt người vang lên dữ dội. Bị nỗi kinh hoàng áp đảo, mọi loài thú thồ đều hoảng loạn, lo âu đến mức tiểu tiện và đại tiện. Ôi bậc ưu tú của dòng Bharata! Những âm thanh lớn lao, ghê rợn của lũ quỷ ăn thịt ấy nghe rõ—nhưng kẻ phát ra tiếng thì lại không thấy đâu.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how adharma-associated forces manifest as terror and confusion: even without visible attackers, fear can destabilize beings and disrupt order. It underscores the moral atmosphere of war—where ominous signs and psychological dread accompany violence.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that terrifying roars of man-eating Rākṣasas are heard on the battlefield. The animals panic so intensely that they soil themselves, and although the sounds are clear, the beings producing them remain unseen—an ominous, fear-inducing sign.