Shloka 84
शकुनेः पुत्रेण सह आश्वमेधाश्वविषयः संघर्षः — Arjuna’s restrained engagement with Śakuni’s son during the horse-escort
इस प्रकार श्रीमह्याभारत आश्वमेधिकपरववके अन्तर्गत अनुगीतापर्वमें अश्चानुसरणके प्रसंगमें शकुनिपुत्रकी पराजयविषयक चौरासीवाँ अध्याय पूरा हुआ
Iti prakāraṁ Śrīmahābhārate Āśvamedhika-parvaṇi antar-gate Anugītā-parvaṇi aśvānusaraṇa-prasaṅge Śakuni-putrasya parājaya-viṣayakaś caturāśītitamo 'dhyāyaḥ samāptaḥ.
Như vậy, trong bộ Mahābhārata thiêng liêng, thuộc Āśvamedhika Parva và đặc biệt trong phần Anugītā, chương thứ tám mươi bốn đã khép lại—nằm trong đoạn truy đuổi con ngựa tế lễ và nói về sự thất bại của con trai Śakuni. Công thức kết thúc này đặt biến cố vào trong công cuộc dharma rộng lớn của lễ Aśvamedha, nơi quyền lực vương giả, trách nhiệm và hệ quả của xung đột được thuật lại dưới một chân trời đạo lý.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
As a colophon-style closing, the verse does not teach a doctrine directly; it situates the episode within the dharmic frame of the Aśvamedha. The implied ethical context is that post-war sovereignty and ritual authority are narrated alongside accountability and the outcomes of aggression and resistance.
The narrator (Vaiśampāyana) marks the completion of a chapter in the Āśvamedhika Parva, within the Anugītā section, during the episode of following the sacrificial horse—specifically noting that this chapter concerns the defeat of Śakuni’s son.