Shloka 56
अश्वमेधीयस्य हयस्य दक्षिणापश्चिमगमनम् — The Sacrificial Horse’s Southern and Western Circuit
क्षुरैगाण्डीवनिर्मुक्ति्नातियत्नादिवार्जुन: । वे गाण्डीव धनुषसे छूटे हुए तेज धारवाले धुरोंसे बिना परिश्रमके ही उनके मस्तक काटने लगे
Vaiśampāyana uvāca: kṣuraiḥ gāṇḍīva-nirmuktaiḥ nāti-yatnād iva Arjunaḥ | te gāṇḍīva-dhanuṣaḥ chūṭe huye teja-dhāra-vāle dhurōṃ se binā pariśrama ke hī unke mastak kāṭne lage |
Vaiśampāyana nói: Với những mũi tên sắc như dao phóng ra từ cây cung Gāṇḍīva, Arjuna—gần như không cần gắng sức—bắt đầu chém lìa đầu bọn họ. Lời kể nhấn mạnh sức mạnh áp đảo và kỷ luật của một bậc đại xạ thủ: khi quyền lực kết hợp với kỹ nghệ, bạo lực trở nên nhẹ như không, đồng thời gợi lên một căng thẳng đạo lý ngầm về sự dễ dàng cướp đi sinh mạng sau chiến tranh.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how perfected martial skill can make killing seem effortless; ethically, it invites reflection on the responsibility that accompanies power—especially in a post-war setting where the line between necessary force and excess can become thin.
Vaiśampāyana describes Arjuna releasing razor-like, keen-edged missiles from the Gāṇḍīva and, with minimal exertion, cutting down opponents by severing their heads—an image of decisive, overwhelming archery.