Previous Verse

Shloka 113

Muñjavān on Himavat: Maheśvara’s abode, Śiva-stuti, and sacrificial gold

Chapter 8

चिकीर्षडद्धि: प्रियं राजन्‌ कुबेरस्प महात्मन: । विजयी वीरोंमें श्रेष्ठ नरेश! उस पर्वतके चारों ओर सूर्यकी किरणोंके समान प्रकाशमान सुवर्णकी खानें हैं। राजन! अस्त्र-शस्त्रोंसे सुसज्जित कुबेरके अनुचर अपने स्वामी महात्मा कुबेरका प्रिय करनेकी इच्छासे उन खानोंकी रक्षा करते हैं

cikīrṣad dhi priyaṃ rājan kuberasya mahātmanaḥ | vijayī vīro meṃ śreṣṭha nareśa! tasya parvatasya caturdiśaṃ sūryakiraṇasama-prabhāsvare suvarṇakhanyāḥ santi | rājan! astrāśastra-susajjitāḥ kuberānucarāḥ svāminaṃ mahātmānaṃ kuberaṃ priyakāmatayā tāsāṃ khanīnāṃ rakṣāṃ kurvanti ||

Saṃvarta nói: “Tâu Đại vương, các tùy tùng của Kubera, bậc đại hồn, vì muốn làm điều đẹp lòng chủ mình nên canh giữ nghiêm ngặt. Ôi bậc quân vương chiến thắng, đệ nhất trong hàng dũng sĩ và các vua—quanh ngọn núi ấy là những mỏ vàng rực sáng như tia nắng mặt trời. Được trang bị khí giới đầy đủ, đoàn thuộc hạ của Kubera bảo vệ các mỏ ấy bằng lòng tận trung và ước nguyện làm vừa lòng đấng chủ tể.”

चिकीर्षत्wishing to do (to please)
चिकीर्षत्:
Karta
TypeAdjective
Rootचिकीर्षु (कृ धातु से इच्छार्थक कृदन्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
प्रियम्what is dear; a pleasing act
प्रियम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रिय
FormNeuter, Accusative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
कुबेरस्यof Kubera
कुबेरस्य:
TypeNoun
Rootकुबेर
FormMasculine, Genitive, Singular
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
TypeAdjective
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular

संवर्त उवाच

S
Saṃvarta
K
Kubera
T
the mountain (parvata)
G
gold mines (suvarṇa-khanī)
K
Kubera’s attendants (anucarāḥ)
W
weapons (astra-śastra)
S
sun rays (sūrya-kiraṇa)

Educational Q&A

The verse highlights loyal service and vigilant guardianship: Kubera’s followers protect valuable resources not merely for gain, but to fulfill duty and to please their rightful lord—an ethical model of stewardship and disciplined protection.

Saṃvarta describes a mountain encircled by radiant gold mines. Kubera’s armed attendants stand guard over these mines, motivated by devotion and the wish to do what is pleasing to Kubera.