Shloka 1
प्राग्ज्योतिषे वज्रदत्त-धनंजय-समागमः
Vajradatta Confronts Dhanaṃjaya at Prāgjyotiṣa
इस प्रकार श्रीमह्याभारत आश्वमेधिकपर्वके अन्तर्गत अनुगीतापर्वरमें अ्जुनिके द्वारा अश्वका अनुसरणविषयक तिह्तत्तववाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ७३ ॥। अपने-आप बछ। आर: 2 चतु:सप्ततितमो< ध्याय: अर्जुनके द्वारा त्रिगर्तोंकी पराजय वैशम्पायन उवाच त्रिगर्तैरभवद् युद्ध कुतवैरै: किरीटिन: । महारथसमज्ञातैहतानां पुत्रनप्तृभि:
vaiśampāyana uvāca | trigartair abhavad yuddhaṃ kṛtavairair kirīṭinaḥ | mahāratha-samājñātaiḥ hatānāṃ putra-naptṛbhiḥ ||
Vaiśampāyana nói: Tâu Đại vương, người Trigarta—những kẻ có chiến binh đã bị giết trong cuộc chiến Kurukṣetra—nuôi một mối thù đã thành định đối với Arjuna, vị anh hùng đội mũ miện. Con trai và cháu trai của những người tử trận ấy, lừng danh là các đại xa chiến, đã gánh lấy mối hận truyền đời; và khi Arjuna đặt chân vào xứ Trigarta, một trận chiến dữ dội bùng lên giữa chàng và họ. Đoạn này cho thấy nỗi đau chưa hóa giải và lòng báo thù có thể kéo dài bạo lực qua nhiều thế hệ, ngay cả sau khi đại chiến đã kết thúc.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how vengeance, when treated as a duty of lineage, keeps war alive even after a major conflict ends; ethical restraint and closure are implied as necessary to prevent inherited hatred from renewing violence.
After the Kurukṣetra war, the Trigartas—specifically the sons and grandsons of those killed—bear enmity toward Arjuna and engage him in a fierce battle when he comes to their region.