Shloka 176
Abhimanyu’s Śrāddha; Vyāsa’s Assurance of the Unborn Heir (अभिमन्योः श्राद्धं तथा गर्भरक्षणोपदेशः)
खेदितो द्रोणकर्णाभ्यां दौःशासनिवशं गत: । “लाखों राजाओंके समूहोंको मारकर द्रोण और कर्णके साथ युद्ध करते-करते जब वह बहुत थक गया, उस समय दु:शासनके पुत्रके द्वारा मारा गया
khedito droṇakarṇābhyāṃ dauḥśāsanivaśaṃ gataḥ |
Vaiśaṃpāyana nói: Sau khi giết vô số vua chúa và giao chiến dai dẳng với Droṇa cùng Karṇa đến mức kiệt sức, chàng rơi vào tay con trai của Duḥśāsana và bị hắn sát hại. Câu kệ này nhấn mạnh rằng ngay cả sức mạnh phi thường cũng có thể bị khuất phục bởi mỏi mệt và thời thế; trong chiến tranh, sự suy sụp ấy là một bước ngoặt bi thương và mang ý nghĩa đạo lý, chứ không chỉ là chuyện mưu lược.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the vulnerability of even the strongest warriors: sustained violence and relentless struggle lead to exhaustion, and in that weakened state one can be overcome. Ethically, it points to the tragic cost of war—victory and defeat often hinge not only on virtue or skill but on fatigue, circumstance, and the cumulative burden of killing.
Vaiśaṃpāyana narrates that a warrior, after fighting Droṇa and Karṇa and slaughtering many kings, becomes extremely fatigued and consequently falls under the power of Duḥśāsana’s son, who kills him (as indicated by the accompanying narrative sense).