Shloka 156
युद्धसंग्रहः
Kurukṣetra Campaign in Summary
देवगन्धर्वा ऊचु: साधक: सर्वरधर्माणामसुराणां विनाशक: । त्वं स्रष्टा सृज्यमाधारं कारणं धर्मवेदवित् ।।
devagandharvā ūcuḥ—sādhakaḥ sarvadharmāṇām asurāṇāṁ vināśakaḥ | tvaṁ sraṣṭā sṛjyam ādhāraṁ kāraṇaṁ dharmavedavit || tvayā yat kriyate deva na jānīmo ’tra māyayā | kevalaṁ tvābhijānīmaḥ śaraṇaṁ parameśvaram || brahmādīnāṁ ca govinda sānnidhyaṁ śaraṇaṁ namaḥ || vaiśampāyana uvāca—iti stute ’mānuṣaiś ca pūjite devakīsute | śakrasadṛśapratīkāśo babhūva sa hi śailarāṭ ||
Chư thiên và các Gandharva thưa rằng: “Bạch Thế Tôn! Ngài là bậc thành tựu mọi pháp của Dharma và là kẻ diệt trừ loài Asura. Ngài là Đấng Sáng Tạo; Ngài chính là thế giới được tạo thành, và cũng là nền tảng nâng đỡ thế giới ấy. Ngài là nguyên nhân của muôn loài, là bậc thông tri Dharma và các Veda. Ôi Lạy Chúa, những điều Ngài thực hiện bằng māyā, chúng con không thể thấu hiểu nơi đây; chúng con chỉ biết Ngài—nơi nương tựa tối thượng, Đấng Tối Cao. Hỡi Govinda, Ngài ban cho cả Brahmā và các thần khác được gần kề Ngài và được che chở. Xin đảnh lễ Ngài.” Vaiśampāyana nói: “Được các hữu tình phi nhân—chư thiên và Gandharva—tán thán và phụng thờ như vậy, người con của Devakī (Kṛṣṇa) khiến núi vương Raivataka rực rỡ như cung điện thiên giới của Indra.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage teaches śaraṇāgati (taking refuge): even exalted celestial beings confess the limits of their understanding before the Lord’s māyā and affirm Kṛṣṇa as the creator, the created order, its support, and the ultimate knower of Dharma and the Vedas—hence the supreme refuge.
Devas and Gandharvas offer a hymn of praise to Kṛṣṇa (Devakī’s son). As they worship him, the narrator Vaiśampāyana describes the setting—Mount Raivataka—becoming radiant, appearing like Indra’s heavenly abode, highlighting the divine presence and its transformative splendor.