Shloka 14
Adhyāya 51: Kṛṣṇa’s Leave-Taking and Departure for Dvārakā (द्वारकागमनानुमति)
प्रजापतिरिदं सर्व मनसैवासृजत् प्रभु: । तथैव देवानूषयस्तपसा प्रतिपेदिरे,शक्तिसम्पन्न प्रजापतिने अपने मनके ही द्वारा सम्पूर्ण जगत्की सृष्टि की है तथा ऋषि भी तपस्यासे ही देवत्वको प्राप्त हुए हैं
vāyudeva uvāca | prajāpatiḥ idaṃ sarvaṃ manasaivāsṛjat prabhuḥ | tathaiva devān ṛṣayas tapasa pratipedire śakti-sampannāḥ ||
Vāyudeva nói: “Đấng Chủ Tể Prajāpati đã tạo ra toàn thể vũ trụ này chỉ bằng tâm. Cũng như vậy, các bậc hiền triết, đầy đủ năng lực tâm linh, đã đạt địa vị chư thiên nhờ khổ hạnh (tapas). Vì thế, kỷ luật nội tâm và ý chí tập trung mới là phương tiện của sáng tạo và thăng hoa.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Creation and spiritual elevation are grounded in inner power: Prajāpati creates through mind (saṅkalpa), and sages attain divine status through tapas (disciplined austerity). The verse elevates mental resolve and self-discipline as ethically superior sources of power.
Vāyudeva instructs by citing cosmic precedent: the creator Prajāpati manifests the world through mind alone, and the ṛṣis become godlike through austerity. The statement functions as a moral-spiritual argument that true potency arises from inner discipline rather than external means.