Shloka 29
Mind as Charioteer; Kṣetrajña, Tapas, and Dhyāna-Yoga
Adhyātma-Upadeśa
स्नेहात् सम्मोहमापन्नो नावि दाशो यथा तथा । ममत्वेनाभिभूत: संस्तत्रैव परिवर्तते
snehāt sammohaṁ āpanno nāvi dāśo yathā tathā | mamatvenābhibhūtaḥ saṁs tatraiva parivartate ||
Nhưng vì ái luyến mà rơi vào mê muội, con người bị ý niệm “của ta” chế ngự; như người lái đò cứ ngồi mãi trong thuyền, chỉ quay vòng tại chỗ. Bị tính chiếm hữu áp đảo, kẻ ấy bị trói buộc ở đó, xoay đi xoay lại mà chẳng đến được bờ xa.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Affection that turns into attachment produces delusion, and possessiveness (‘mine-ness’) keeps a person stuck in repetitive patterns—like a boatman circling in the same boat—rather than moving toward liberation, clarity, and dharmic action.
Vāyudeva uses a vivid simile: a deluded, possessive person is compared to a boatman who stays seated in his boat and merely turns about in the same place. The image illustrates how attachment prevents real progress and keeps one bound to the same condition.