Shloka 27
Mind as Charioteer; Kṣetrajña, Tapas, and Dhyāna-Yoga
Adhyātma-Upadeśa
नावा चापि यथा प्राज्ञो विभागज्ञः स्वरित्रया । अश्रान्त: सलिले गच्छेच्छीघ्रं संतरते हृदम्
nāvā cāpi yathā prājño vibhāgajñaḥ svaritrayā | aśrāntaḥ salile gacchec chīghraṃ saṃtarate hṛdam ||
Vāyu nói: “Như người trí—thông thạo việc phân biệt các luồng lạch của thủy đạo—đi trên mặt nước không mệt mỏi bằng chiếc thuyền có mái chèo tốt và mau chóng vượt qua khoảng mênh mông; cũng vậy, người biết phân biệt sẽ vượt khỏi biển cả của đời sống luân hồi. Và khi đã đến bờ bên kia, người ấy buông bỏ sự chấp trước ngay cả đối với phương tiện đã đưa mình qua.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches non-attachment to instruments and supports once their purpose is fulfilled: as a traveler abandons possessiveness toward the boat after crossing, a wise person relinquishes clinging to prior aids and accomplishments after transcending worldly bondage.
Vāyudeva is instructing through an analogy: a skilled, intelligent traveler crosses a vast water expanse swiftly using a well-oared boat; likewise, one crosses the ‘ocean’ of worldly life by appropriate means and then lets go of attachment to those means upon reaching the goal.