Shloka 25
Marutta–Indra Rivalry and Bṛhaspati’s Priestly Refusal (मरुत्तेन्द्रस्पर्धा—बृहस्पतेः पौरोहित्यनिश्चयः)
पौरोहित्यं कथं कृत्वा तव देवगणेश्वर । याजयेयमहं मर्त्य मरुत्त पाकशासन,'देवेश्वरर पाकशासन! तुम्हारी पुरोहिती करके मैं मरणधर्मा मरुत्तका यज्ञ कैसे करा सकता हूँ
paurohittyaṁ kathaṁ kṛtvā tava devagaṇeśvara | yājayeyam ahaṁ martyaṁ maruttaṁ pākaśāsana ||
Vyāsa nói: “Hỡi chúa tể đoàn chư thiên, khi ta đã đảm nhận chức phận tư tế của ngài, làm sao ta có thể chủ trì để một phàm nhân—Marutta—cử hành tế lễ, hỡi Pākaśāsana? Bị ràng buộc bởi bổn phận tư tế và bởi trật tự giữa thần và người, ta không thể đúng đạo mà đứng ra chủ tế cho một nghi lễ của loài người trái với lòng trung thành của ta đối với ngài.”
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma as role-based integrity: a priest must avoid conflicting obligations. Having accepted priestly allegiance to a higher authority (Indra), Vyāsa questions the propriety of officiating a human king’s sacrifice in a way that would compromise that prior duty.
Vyāsa addresses Indra (Devagaṇeśvara, Pākaśāsana) and expresses a dilemma: if he is Indra’s priest, how can he conduct the sacrificial rite of the mortal king Marutta? The line frames a conflict of commitments within the sacrificial and divine order.