Shloka 15
Brahmopadeśa on Saṃnyāsa, Tapas, and Jñāna (ब्रह्मोपदेशः—संन्यासतपोज्ञानविमर्शः)
हित्वा सड़मयान् पाशान् मृत्युजन्मजरोदयान् । निर्ममो निरहड्कारो मुच्यते नात्र संशय:
hitvā ṣaḍmayān pāśān mṛtyu-janma-jarodayān | nirmamo nirahaṅkāro mucyate nātra saṁśayaḥ ||
Vāyu nói: “Gạt bỏ sáu thứ trói buộc—những thứ dẫn đến tử vong, tái sinh và sự khởi lên của tuổi già—ai không còn chấp thủ, không còn ngã mạn, người ấy được giải thoát; điều này không nghi ngờ.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Liberation is attained by abandoning the binding ‘nooses’ that sustain saṁsāra—especially the inner habits that generate attachment and self-centeredness. When possessiveness (mamatā, ‘mine-ness’) and ego-sense (ahaṅkāra, ‘I’-making) are removed, release from the cycle marked by birth, aging, and death follows.
Vāyudeva is speaking as a spiritual instructor, delivering a concise doctrinal statement. The verse functions as a teaching within the Ashvamedhika Parva’s broader post-war setting, emphasizing inner renunciation and ethical self-transformation rather than external action alone.