Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

कālacakra-वर्णनम् तथा āśrama-धarma-निरूपणम्

The Wheel of Time and the Norms of the Āśramas

तेष्वप्रमाद॑ कुर्वीत त्रिषु कर्मसु धर्मवित्‌ दान्तो मैत्र: क्षमायुक्त: सर्वभूतसमो मुनि:

teṣv apramādaṁ kurvīta triṣu karmasu dharmavit | dānto maitraḥ kṣamāyuktaḥ sarvabhūtasamo muniḥ ||

Vāyu nói: “Người hiểu dharma chớ bao giờ lơ là đối với ba bổn phận ấy. Tự chế, hòa nhã, đầy lòng nhẫn nhịn, và bình đẳng với mọi loài, bậc hiền triết trầm tư phải luôn tỉnh thức trong hạnh kiểm.”

तेषुin/among those
तेषु:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
Formall, Locative, Plural
अप्रमादम्non-negligence, vigilance
अप्रमादम्:
Karma
TypeNoun
Rootअप्रमाद
FormMasculine, Accusative, Singular
कुर्वीतshould do/should practice
कुर्वीत:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
त्रिषुin the three
त्रिषु:
Adhikarana
TypeNumeral
Rootत्रि
Formall, Locative, Plural
कर्मसुin actions/duties
कर्मसु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Locative, Plural
धर्मवित्knower of dharma
धर्मवित्:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मविद्
FormMasculine, Nominative, Singular
दान्तःself-controlled
दान्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootदान्त
FormMasculine, Nominative, Singular
मैत्रःfriendly, benevolent
मैत्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootमैत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षमायुक्तःendowed with forgiveness
क्षमायुक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्षमायुक्त
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वभूतसमःequal toward all beings
सर्वभूतसमः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्वभूतसम
FormMasculine, Nominative, Singular
मुनिःsage, contemplative
मुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyu (Vāyudeva)

Educational Q&A

The verse teaches apramāda—steady vigilance—in fulfilling one’s key duties, supported by inner discipline: sense-control, friendliness, forgiveness, and impartiality toward all beings.

Vāyu (the Wind-god) is instructing the listener on dharmic conduct, emphasizing that spiritual and social success depends on careful, consistent practice of prescribed duties and virtues rather than occasional effort.