Shloka 9
Adhyāya 42 — Mahābhūta–Indriya–Adhyātma-Vyavasthā
Brahmā’s Instruction on Elements and Faculties
अन्तरात्मनि चाप्येते नियता: पठच वायव: । वाड्मनोबुद्धिभि: सार्द्धमिदमष्टात्मके जगत्
antarātmani cāpy ete niyatāḥ pañca vāyavaḥ | vāṅmanobuddhibhiḥ sārdham idam aṣṭātmake jagat ||
Thần Vāyu nói: “Trong nội ngã (chúng sinh mang thân) có năm luồng khí sinh mệnh trú ngụ theo trật tự điều hòa: prāṇa, apāna, udāna, samāna và vyāna. Vì bị giới hạn trong thân thể nên chúng vi tế. Khi tính chung với lời nói, tâm và trí tuệ, chúng thành tám. Tám yếu tố ấy là nền tảng vật chất căn bản, từ đó thế giới này được hình thành.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches an eightfold framework of embodied existence: five vital airs (prāṇa, apāna, udāna, samāna, vyāna) together with speech, mind, and intellect. These are presented as subtle inner constituents and as the material basis (upādāna) through which the world of experience is constituted.
Vāyu-deva is instructing the listener in an inner, yogic-cosmological analysis of the person. He identifies the regulated vital functions within the body and then expands the count by adding the cognitive and expressive faculties, framing them as foundational principles that underlie worldly manifestation and experience.