Shloka 15
Adhyāya 42 — Mahābhūta–Indriya–Adhyātma-Vyavasthā
Brahmā’s Instruction on Elements and Faculties
बुद्धीन्द्रियाणि पठ्चाहु: पञ्च कर्मेन्द्रियाणि च । श्रोत्रादीन््यपि पज्चाहुर्बुद्धियुक्तानि तत्त्वतः
buddhīndriyāṇi pañcāhuḥ pañca karmendriyāṇi ca | śrotrādīny api pañcāhur buddhiyuktāni tattvataḥ ||
Thần Vāyu-deva nói: “Người ta nói có năm căn tri (các năng lực nhận biết) và cũng có năm căn hành (các năng lực hành động). Thật vậy, năm căn bắt đầu từ nghe—tức tai—được gọi là các căn tri, vì gắn liền với sự phân biệt; còn năm căn còn lại, khác với những căn ấy, được biết là các cơ quan hành động.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse distinguishes two sets of human faculties: five for knowing (cognitive senses, beginning with hearing) and five for acting (organs of action). Ethical discipline depends on recognizing these instruments and letting buddhi (discernment) guide both perception and action.
Vāyu-deva is instructing the listener in a doctrinal, Sāṅkhya-like classification of the senses, clarifying which faculties are for knowledge and which are for action, as part of a broader teaching on inner governance and right conduct.