Shloka 12
तमोगुण-निरूपण
Analysis of Tamas and its Marks
सम्मोहोऊज्ञानमत्याग: कर्मणामविनिर्णय: । स्वप्न: स्तम्भो भयं लोभ: स्वत: सुकृतदूषणम्
vāyudeva uvāca | sammoho 'jñānam atyāgaḥ karmaṇām avinirṇayaḥ | svapnaḥ stambho bhayaṁ lobhaḥ svataḥ sukṛtadūṣaṇam | tatra tatra niyamyante sarve te tāmasā guṇāḥ |
Thần Vāyu nói: “Mê muội, vô minh, không chịu buông bỏ, không thể phán đoán hành vi của mình, ngủ mê và uể oải, ý chí tê liệt, sợ hãi, tham lam, và thói quen bới lỗi ngay cả trong những việc thiện của chính mình—những điều ấy và các thứ tương tự đều bị chi phối bởi phẩm tính u tối (tamas). Về mặt đạo lý, đó là những dấu hiệu để nhận ra tamas: nó che mờ sự phân biệt, làm suy yếu quyết tâm, và khiến con người rời xa chánh hạnh.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse identifies hallmark traits of tamas—delusion, ignorance, indecision, lethargy, fear, greed, and even mistrusting one’s own good deeds—and frames them as forces that obstruct clear judgment and righteous action.
Vāyudeva is speaking in a didactic context, explaining the nature of the guṇas. Here he characterizes tamas by listing the mental and ethical defects through which it manifests in human conduct.