Shloka 19
Brahma-vidyā: Satya–Tapas and the Enumeration of Tattvas
Arjuna–Vāsudeva framed dialogue
प्रधानगुणतत्त्वज्ञ: सर्वभूतविधानवित् | निर्ममो निरहड्कारो मुच्यते नात्र संशय:
pradhāna-guṇa-tattva-jñaḥ sarva-bhūta-vidhāna-vit | nirmamo nirahaṅkāro mucyate nātra saṁśayaḥ ||
Thần Vāyu nói: “Người thật sự biết các nguyên lý của Pradhāna (tự tính nguyên sơ) và các guṇa như sattva, hiểu sự an bài và vận hành của mọi loài, và đã lìa tâm chấp ‘của ta’ cùng ngã mạn—người ấy được giải thoát. Điều này không nghi ngờ.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Liberation arises from discriminative knowledge of Pradhāna and the guṇas, together with insight into how beings are constituted and governed, and is completed by inner renunciation—freedom from possessiveness (mamatā) and egoism (ahaṅkāra).
Vāyudeva is delivering an instructive discourse, presenting a concise criterion for mokṣa: metaphysical understanding (Sāṅkhya-style tattva-jñāna) joined to ethical-psychological purification (non-attachment and egolessness).